the-village-kz.com sayti fotosurati
AQSh prezidenti Donalьd Tramp ma'muriyatidagi manbalar The Wall Street Journal nashri jurnalistlariga AQSh namoyishchilarning internetga bog‘lanishi uchun Eronga taxminan 6000 ta Starlink terminalini maxfiy ravishda yuborganini aytib berishgan. Bu haqda «Kommersant» Amerika gazetasi ma'lumotlariga tayanib xabar beradi.
Oq uy vakillarining so‘zlariga ko‘ra, bu qaror Islom Respublikasi rasmiylari Eron bo‘ylab tarqalgan norozilik namoyishlari paytida internetni o‘chirib qo‘yganidan so‘ng qabul qilingan. Terminallar namoyishchilarga o‘z harakatlarini muvofiqlashtirish va blokni chetlab o‘tgan holda internetga kirish imkonini bergan.
AQSh Davlat departamenti Ilon Mask kompaniyasidan 7000 ta Starlink terminalini sotib olgani aytilmoqda. Bundan tashqari, Erondagi boshqa loyihalar uchun mo‘ljallangan mablag‘larning bir qismi mana shu kelishuvga sarflangan. Nashr manbalari Tramp voqealar rivojidan xabardor bo‘lganini ta'kidlamoqda.
Eron hukmati AQShni Islom Respublikasida keng ko‘lamli norozilik namoyishlarini uyushtirishda bir necha bor ayblagan. Biroq, tashqi aralashuvga oid hech qanday dalil keltirilmagan. Vashington o‘z navbatida namoyishlar bilan har qanday aloqani inkor etgan.
OAV xabarlariga ko‘ra, Eronda Starlink terminallariga egalik qilish qat'iyan taqiqlangan va buning uchun uzoq muddatli qamoq jazosini nazarda tutilgan. Biroq, u yerdagi faollarning so‘zlariga ko‘ra, o‘n minglab fuqarolar bunday uskunalarga egalik qiladi, bu ularga rasmiylar tomonidan muntazam ravishda amalga oshiriladigan internet blokirovkalarini chetlab o‘tish imkonini beradi.
Joriy yilning 15 yanvarida, Islom Respublikasidagi keskinlik avjiga chiqqan paytda, AQSh iltimosiga binoan BMT Xavfsizlik Kengashining favqulodda yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. BMT va G‘arb mamlakatlari (AQSh, Buyuk Britaniya va Frantsiya) vakillari Tehronni norozilik namoyishlarini qonli bostirishda ayblab, minglab qurbonlar bo‘lgani va odamlar hibsga olinganini ta'kidlashdi va zo‘ravonlikka zudlik bilan chek qo‘yishni talab qilishdi. Rossiya va Xitoy tomonidan qo‘llab-quvvatlangan Eron bu ayblovlarni rad etib, Vashington shunchaki inson huquqlaridan mustaqil mamlakat ishlariga aralashish va harbiy zarba berish uchun yo‘l ochish bahonasi sifatida foydalanayotganini, Amerika esa tartibsizliklarga bevosita aloqador ekanini yashirishga urinayotganini da'vo qildi.
ℹ️ Eronda ommaviy norozilik namoyishlari 2025 yil 28 dekabrda, Tehron bozorlaridagi savdogarlar bankrotlik tahdidiga qarshi norozilik sifatida do‘konlarini yopa boshlaganlarida boshlandi. Kambag‘al tadbirkorlarga darhol mijozlari, keyin esa mamlakatdagi eng siyosiy faol guruh bo‘lgan talabalarning katta qismi qo‘shildi.
Namoyishlar iqtisodiy inqirozga javoban boshlandi. Biroq, rasmiylar tashqi aralashuv nazariyasini ilgari surib, AQSh va Isroilni aybladilar. Ko‘p o‘tmay, butun mamlakat bo‘ylab internet o‘chirildi. Shunga qaramay, internetda Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusining norozilik namoyishlarini tarqatishdagi vahshiyligi va ommaviy hibsga olishlar aks etgan kadrlar paydo bo‘ldi.
Eron hukumati ma'lumotlariga ko‘ra, to‘qnashuvlarda 3117 kishi halok bo‘lgan, jumladan, 2427 nafar tinch aholi va xavfsizlik kuchlari, shuningdek, 690 nafar «terrorchi».
Shuni ta'kidlash lozim, turli manbalarda norozilik qurbonlari soni bir biridan farq qiladi. Inson huquqlari tashkilotlari haqiqatan 5000 ga yaqin odam o‘lganini xabar qilgan. Biroq, CBS manbalari qurbonlar soni 20 000 dan ortiq bo‘lganini ta'kidlaydi. Bu esa mazkur tartibsizliklarni Islom Respublikasi tashkil etilganidan beri Eronda yuz bergan eng qonli voqealarga aylantiradi.
