Qozog‘istonda «Axual segodnya» YouTube-kanali muallifi Azamat Omarov ikki oy muddatga hibsga olindi. U Qozog‘iston Jinoyat kodeksining 174-moddasi — «Ijtimoiy, milliy, urug‘-aymoq, irqiy, tabaqaviy yoki diniy adovat qo‘zg‘atish»da nazarda tutilgan jinoyatni sodir etganlikda gumon qilinmoqda. Bu haqda huquq himoyachisi Baxitjon Toregojina o‘zining Facebook sahifasida ma’lum qildi.
Hibsga olinishidan biroz oldin «Axual segodnya» YouTube-kanalidagi so‘nggi «Obnuleniye + muqaddas Nursulton masjidi» deb nomlangan material o‘chirib tashlangan. Shunga qaramay, ushbu video blogerning Telegram-kanalida hali ham mavjud. Ta’kidlanishicha, video mualliflik huquqlari buzilgani haqidagi shikoyatdan so‘ng bloklangan.
Unda Azamat Omarov Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi (QMDB)ning mamlakatdagi bosh masjidga birinchi prezident Nursulton Nazarboyev nomini berish haqidagi qarorini tanqid qilgan. Blogerning fikricha, bunday qadam «aholini dindan sekin, ammo ishonchli ravishda uzoqlashtirish yo‘li» hisoblanadi.
Bundan tashqari, Omarov Qosim-Jo‘mart To‘qayevning prezidentlik muddatlarini «nollashtirish» tashabbusi haqida fikr bildirib, yaxshi prezident «uzoq vaqt bo‘lishi kerak», deya kinoyali munosabat bildirgan.
Shuningdek, bloger Rossiyadagi yoqilg‘i tanqisligi mavzusiga ham to‘xtalib, bu holat bilan Qozog‘istondagi siyosiy vaziyat o‘rtasida o‘xshashliklar o‘tkazgan.
Jurnalist Dinara Yegeubayeva ushbu chiqish haqida fikr bildirib: «Men uni ko‘rdim. Azamat yakkahokimlik tarafdorlarini juda qattiq tanqid qildi», — dedi.
Azamat Omarov ijtimoiy-siyosiy mavzularda videoroliklar e’lon qilishi bilan tanilgan. Jinoyat ishi qo‘zg‘atilishining rasmiy sabablari, shuningdek, ayblovlar uning nashrlari mazmuni bilan bog‘liqligi huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan hozircha izohlanmagan.
Bu Qozog‘istonda satirik blogerlarga nisbatan qo‘llangan birinchi jinoiy ta’qib holati emas. 2025 yil aprel oyida satirik Qaznews24 Instagram sahifasi ma’muri Temirlan Yensebek millatlararo adovat qo‘zg‘atishda ayblanib, besh yil muddatga ozodlikni cheklash jazosiga hukm qilingan edi. Bunga rossiyalik teleboshlovchi Tina Kandelaki haqida «You, oristar» qo‘shig‘idan foydalanilgan satirik post sabab bo‘lgan. Yensebekning o‘zi ushbu nashr faqat satirik xususiyatga ega bo‘lganini va nafrat yoki adovat qo‘zg‘atishga qaratilmaganini ta’kidlagan. Ozodlikni cheklash jazosidan tashqari, sud unga jurnalistik, ijtimoiy-siyosiy va huquq himoyasi faoliyati bilan shug‘ullanishni ham taqiqlagan.
