kommersant.ru sayti fotosurati
Volgograd viloyatidagi koloniyalardan birida jazo muddatini o‘tayotgan Tojikiston fuqarolari respublika hukumatiga ularni vatanga o‘tkazishni so‘rab murojaat qildilar. Bu haqda 29 oktyabr kuni tahririyat bilan bog‘langan ikki mahkumga tayanib, «Ozodi» xabar berdi.
Ularning ta’kidlashicha, koloniya ma’muriyati Rossiya Mudofaa vazirligi bilan shartnoma tuzishga undash maqsadida bosim o‘tkazmoqda.
Tahririyat suhbatdoshlarining so‘zlariga ko‘ra, Markaziy Osiyodan kelgan taxminan 150 nafar mahkum, jumladan, 60 ga yaqin Tojikiston fuqarosi bosimga uchramoqda. «Ozodi» tahririyati mahkumlarning ismlarini biladi, ammo xavfsizlik nuqtayi nazaridan ularni oshkor etmagan. Mahkumlardan biri jazo muddatini vatanida o‘tashga, hatto Rog‘un GESida bepul ishlashga ham tayyorligini bildirgan.
Xuddi shu manbalarning ma’lum qilishicha, Volgograd viloyatidagi koloniyada saqlanayotgan Markaziy Osiyolik mahkumlarning aksariyati giyohvand moddalar, hujjatlarni qalbakilashtirish, ekstremizm va bezorilik bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha sudlangan. Ularning ko‘pchiligi chiqarilgan hukmlarni soxtalashtirilgan deb hisoblaydi.
Manbalarning ta’kidlashicha, so‘nggi bir yil ichida ular saqlanayotgan koloniyadan 100 nafardan ortiq Markaziy Osiyolik, jumladan, taxminan 40 nafar tojikistonlik Ukrainadagi urushga yuborilgan va ularning birortasi ham omon qolmagan.
Bundan avval, 2023 yil sentyabr oyida Qozon shahridagi tojikistonlik mahkumlar ham shunga o‘xshash xavotirlar haqida gapirgan edi.
Xorijlik mahkumlarni o‘z vataniga o‘tkazish masalasi rasmiy darajada ham ko‘tarilgan. 2026 yil yanvar oyida Rossiya inson huquqlari bo‘yicha vakili Tatyana Moskalkova Adliya vazirligi hay’ati yig‘ilishida mahkumlarni topshirish jarayonlari iltimosnomalarni ko‘rib chiqish muddatlari uzoqligi va milliy qonunchilik normalarining xalqaro kelishuvlarga muvofiq emasligi sababli cho‘zilayotganini ta’kidlagandi.
2026 yil fevral oyida Tojikiston ombudsmeni Umed Bobozoda respublika fuqarosi bo‘lgan 150 nafardan ortiq ayol mahkumni vatanga bosqichma-bosqich o‘tkazish rejalari haqida ma’lum qilgan. Buning uchun Nurek shahridagi yagona ayollar koloniyasini tayyorlash talab etiladi.
Ukrainaning «Xochu jit» loyihasi baholashicha, 2022 yildan buyon Rossiya kamida 5308 nafar Tojikiston fuqarosini urushda ishtirok etishga jalb qilgan. Bu Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida O‘zbekistondan keyingi ikkinchi ko‘rsatkichdir.
Tojikiston Bosh prokuraturasi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat Jinoyat kodeksida yollanmachilik uchun javobgarlik to‘g‘risidagi modda mavjud bo‘lishiga qaramay, Ukrainadagi harbiy harakatlarda ishtirok etgani uchun birorta ham fuqaro javobgarlikka tortilmagan.
