Joriy yilning iyul va avgust oylarida Turkmanistonning Lebap viloyatida joylashgan ikki koloniyada — qattiq tartibli LB-E/11 va umum tartibli LB-E/12 koloniyalarida — o‘nlab mahbuslarning o‘limi qayd etilgan. O‘lim holatlari ma’muriyat koloniyalarga bir necha hafta davomida suv, elektr energiyasi va gaz yetkazib berishni to‘xtatgan, havo harorati haddan tashqari yuqori bo‘lgan davrga to‘g‘ri kelgan, deb xabar beradi Turkmen.news.
AccuWeather ob-havo arxivi ma’lumotlariga ko‘ra, har ikki koloniya joylashgan Seydi shahrida iyul oyida 18 kun, avgust oyida esa 15 kun davomida (maqola e’lon qilingan paytga qadar) havo harorati 40 daraja va undan yuqori bo‘lgan. Ayrim kunlari maksimal harorat 46, 47 va 48 darajaga yetgan. Aynan havo harorati eng yuqori bo‘lgan ushbu haftalarda muassasalarning kommunal-maishiy ta’minoti deyarli butunlay to‘xtatilgan.
Turkmen.news nashriga ma’lumot bergan, maqola e’lon qilinishidan biroz oldin ozodlikka chiqqan manbaning aytishicha, koloniyalarda gaz ta’minoti umuman bo‘lmagan. Suv bir necha kunlik uzilishlar bilan, faqat tungi vaqtda va bir safarda ikki soatdan ortiq bo‘lmagan muddatga berilgan. Elektr energiyasi ham yetkazib berilmagan, faqat o‘z generatori orqali ishlagan ma’muriy blok bundan mustasno.
Natijada mahbuslar hatto eng oddiy sanitariya-maishiy sharoitlardan ham mahrum bo‘lgan. Ular yuvina olmagan, terga shimilgan kiyimlarini yuva olmagan, tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlarini saqlay olmagan va issiq ovqat tayyorlay olmagan.
Elektr ta’minoti uzilgani sababli televizorlar va mahkumlarning yaqinlari o‘z mablag‘lari hisobidan ular uchun xarid qilib beradigan Xitoyda ishlab chiqarilgan kam quvvatli konditsionerlar ham ishlamagan. Nashr ta’kidlashicha, elektr tarmog‘i infratuzilmasining zaifligi va kuchlanishning muntazam ravishda o‘zgarib turishi sababli quvvatliroq sovitish tizimlarini o‘rnatish maqsadga muvofiq emas. Biroq, elektr uzilishi paytida mahbuslar hatto ventilyatorlardan ham foydalana olmagan.
Manbaning so‘zlariga ko‘ra, LB-E/12 koloniyasi oddiy sharoitda ham mahbuslar salomatligiga jiddiy xavf tug‘diradi. Yozgi issiq va qishki sovuq kabi ekstremal haroratlar bu yerda ayniqsa og‘ir kechadi. Muassasada umumiy ortiqcha odam to‘planishi muammosi mavjud, betondan qurilgan izolator kameralari esa odamlar bilan to‘lib ketgani bois issiq havoda juda qizib ketadi.
Muassasaning ayrim binolari, jumladan, yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlar uchun mo‘ljallangan korpuslar va sanitariya ehtiyojlari uchun loyihalashtirilgan binolar boy mahbuslar tomonidan sotib olinib, «keldimlar» deb ataladigan shaxsiy xonalarga qayta jihozlanmoqda. Bundan tashqari, kuz faslida har ikki koloniyada OIV va sil kasalliklari tarqalishi qayd etilgan.
Nashr suhbatdoshining aytishicha, joriy issiq havo davrida bemor va keksa mahkumlarga ayniqsa og‘ir bo‘lgan. U muassasalarda «juda ko‘p, nihoyatda ko‘p o‘lim holatlari» bo‘lganini ma’lum qilgan. Halok bo‘lganlar aniq soni rasman oshkor etilmagan, biroq manba bahosiga ko‘ra, gap bir necha o‘nlab odam haqida bormoqda. Vafot etganlar orasida 50 yoshdan oshgan mahbuslar ko‘pchilikni tashkil etgan.
