O‘zbekiston xorijiy hamkorlar bilan umumiy qiymati 140 milliard dollarlik investitsiya shartnomalarini imzoladi va kelgusi yili qo‘shimcha 50 milliard dollar jalb qilishni rejalashtirmoqda. Bu haqda O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 26 dekabr kuni Oliy Majlis va xalqqa qilgan murojaatida ma’lum qildi, deya xabar beradi prezident matbuot kotibi Sherzod Asadov.
Prezident global raqobat sharoitida faqat yuqori qo‘shimcha qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqaradigan mamlakatlar muvaffaqiyatga erishishini ta’kidladi. Islohotlarning asosiy mezoni barcha sohalarni innovatsion o‘sish modeliga o‘tkazish bo‘ladi. Faqat shu yilning o‘zida yangi texnologiyalar tufayli har bir dollar mahsulot uchun energiya sarfi 13 foizga kamaydi.
Mirziyoyev 2030 yilga kelib iqtisodiyotni 240 milliard dollarga yetkazishning yagona yo‘li barcha sohalarni zamonaviy texnologiyalarga o‘tkazish ekanini ta’kidladi. Bu yondashuv kelgusi yillarda mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi uchun asos bo‘ladi.
Xorijiy hamkorlarga qo‘yiladigan talablar o‘zgarmoqda. Endi investitsiya qilingan har bir dollar texnologiyalar transferi, eksport o‘sishi va mahalliy kadrlarni tayyorlashga hissa qo‘shishi kerak.
«Ya’ni yuqori texnologiya va yangi kompetensiyalarni olib kirgan, eksportga ishlagan investor eng ishonchli hamkorimiz bo‘ladi», — dedi prezident.
Bunday strategik investorlarga loyiha uchun yerlar bozor qiymatida to‘g‘ridan to‘g‘ri beriladi. Yer toifasi o‘zgarganida nobudgarchilik uchun to‘lovni 10 yilgacha bo‘lib-bo‘lib to‘lashga ruxsat etiladi. Ularga «yagona darcha» tamoyili asosida kompleks xizmat ko‘rsatadigan elektron platforma ishga tushiriladi va barcha vazirliklar unga ulanadi.
Erkin iqtisodiy zonalarga dunyoning mashhur brendlari jalb qilinadi. Ushbu zonalardagi korxonalar xalqaro texnik reglamentlar, ekologik va mehnat standartlarini qo‘llashi mumkin bo‘ladi. Ular uchun maxsus investitsiyaviy, soliq, bojxona va huquqiy rejim joriy etiladi va xalqaro huquq doirasida arbitraj nizolarini ko‘rib chiqish imkoniyati yaratiladi. Mirziyoyev ta’kidlashicha, bularning barchasi kelgusi besh yilda 180 milliard dollarlik xorijiy investitsiya hisobiga 1 million yuqori daromadli ish o‘rinlarini yaratishga xizmat qiladi. Investitsiyalarni boshqarish samaradorligini oshirish uchun iqtisodiyot va moliya, investitsiya, sanoat va savdo vazirliklarining faoliyati tubdan qayta ko‘rib chiqiladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, sanoatda qo‘shimcha qiymatni hozirgi 36,5 milliard dollardan 60 milliard dollargacha oshirishga qaratilgan. 2026 yili 52 milliard dollarlik 782 ta yangi loyihani ishga tushirish rejalashtirilgan. Kelasi yili 228 ta yirik obyekt foydalanishga topshiriladi.
Muhim loyihalar qatoriga Navoiydagi konlarda ishlab chiqarishni kengaytirish va «Muruntov» konini o‘zlashtirish kiradi. 2030 yilga kelib oltin ishlab chiqarish 175 tonnaga yetishi kutilmoqda. Olmaliq kombinatida mis katod ishlab chiqarish uchun 2,7 milliard dollarlik yangi metallurgiya majmuasi qurilishi boshlandi. Samarqand va Qashqadaryoda o‘g‘it va polimer komponentlari zavodlari qurilmoqda.
Jami bo‘lib, 2026 yilga kelib kimyo sanoatida 4,5 milliard dollarlik, tog‘-kon sanoatida 3 milliard dollarlik va neft va gaz sohasida 2 milliard dollarlik loyihalar ishga tushiriladi.
IT sohasi va startaplarga alohida e’tibor qaratiladi. 2030 yilga kelib IT xizmatlari eksportini 5 milliard dollarga yetkazish rejalashtirilgan. Kelgusi yilda Toshkent shahri, Buxoro, Farg‘ona va Toshkent viloyatida 4 ta data-markaz, 2 ta super kompyuter va 15 ta oliygohda sun’iy intellekt laboratoriyasi faoliyati yo‘lga qo‘yiladi. Mahalliy startaplarga xorijiy bozorlarga chiqishda yordam berish uchun Singapur bilan hamkorlikda moliyaviy texnologiyalar ofisi tashkil etilmoqda.
Mirziyoyev shuningdek, kapital bozorini rivojlantirishga alohida to‘xtalib o‘tdi. Mahalliy kompaniyalarga mamlakat ichida xorijiy valyutadagi obligatsiyalarni chiqarishga ruxsat beriladi va kelgusi yili korxonalar ilk bor xalqaro bozorlarda ham aksiyalarini joylashtirishi mumkin bo‘ladi.
